Goudmijn

HET EFFECT VAN PERMAFROSTDOOI OP ARCTISCHE RIVIEREN
19 december 2015

Ongeveer een kwart van de bodems op het noordelijk halfrond is permanent bevroren, tot op dieptes van soms meer dan een kilometer. Zulke bodem wordt permafrost genoemd en bevat enorme hoeveelheden bevroren organisch materiaal, waaronder koolstof. Wereldwijd ligt er meer dan twee keer zoveel koolstof opgeslagen in permafrost als er nu aan broeikasgas in de atmosfeer zit. Door de hogere temperaturen in het noordpoolgebied warmt de permafrost nu op. Dit zorgt ervoor dat het organisch materiaal vrijkomt, onder andere via stroompjes, rivieren en kustzeeën in het Arctisch gebied. In water kan het organisch materiaal afbreken tot broeikasgas wat het klimaat verder kan opwarmen. Een andere mogelijkheid is dat organisch materiaal op meer- of zeebodems wordt begraven.

Jorien Vonk liet zien wat permafrost is, hoe snel het nu precies opwarmt en wat voor soorten dooi er zijn. Ook de effecten van permafrostdooi op het Arctische landschap, en op Arctische wateren in het bijzonder kwamen ruimschoots aan bod. Verder legde zij uit hoe we deze effecten meten, en vertelde ze hoe het is om in het afgelegen Siberië onderzoek te doen.

De Leidse Winterlezingen is een serie van vier boeiende lezingen over aarde en klimaat die gehouden worden in Naturalis. GEA Kring Rijnland organiseert deze lezingen voor iedereen met belangstelling voor onze planeet. De sprekers zijn bekende wetenschappers die weten hoe je de nieuwsgierigheid van een breed publiek moet prikkelen.

De presentatie is bijgevoegd.

Jorien Vonk (UU)
8 november 2015
Steenkool; ontstaan en ge-(ver-)bruik
24 november 2015

De wat ouderen onder ons weten het nog: briketjes of antraciet in de kachel en die ene kamer in huis werd lekker warm. Tegenwoordig horen we alleen nog van elektriciteitscentrales die werken op kolen of kolen kunnen vergassen. Zo eenvoudig is het verhaal van kolen nu ook weer niet. Voor de GEA kring Rijnland hield Youri Poslawsky een heel interessant geologisch verhaal over de kolen; hoe ze gevormd werden, waar in de wereld te vinden, verschillende soorten, wel of niet nuttig etc.
In de bijgaande pdf kun je de beelden van zijn presentatie vinden.

Youri Poslawski
17 november 2015
Algemene Geologie
Over de Zoutcrisis in de Middellandse Zee tijdens het Messinien
25 februari 2015

Tijdens de werkgroepbijeenkomst Algemene Geologie van de GEA kring Rijnland vertelde Tom Kleyn over de zoutcrisis die zich zo’n 6 miljoen jaar geleden in de Middellandse Zee afspeelde.Er bevinden zich daar, in de bodem en aan de randen, dikke lagen steenzout en gips. Deze zijn afgezet tijdens de zogenaamde Messiniaanse Zoutcrisis (5,97 tot 5,33 miljoen jaar geleden). Klimaatschommelingen, en veranderingen van diepte en breedte van de zeestraten naar de oceaan speelden hierbij een belangrijke rol.

Bijgaand is een pdf van zijn presentatie.

De volgende link geeft ook nog informatie: http://www.kennislink.nl/publicaties/waarom-de-middellandse-zee-zo-zout-was
 

Tom Kleyn
17 februari 2015
Astoblemen, meteoriet inslag structuren
24 november 2014

Een astobleem is een overblijfsel van een meteoriet inslagstructuur in de vorm van een (cirkelvormig) litteken van verbroken en vervormd gesteente. Ook wel genoemd: inslag structuur of meteorietkrater. Zodra een buitenaards object de atmosfeer passeert heet die meteoriet. Het  lichtspoor in de atmosfeer, veroorzaakt door een gloeiende meteoriet heet meteoor. En als de meteoriet dan uiteindelijk de aarde bereikt heet die meteoorsteen. Allerlei zaken die te maken hebben met astoblemen werden besproken in de werkgroep Algemene Geologie van de kring. Youri Poslawski had dit onderwerp voorbereid en nam ons mee m.b.v. een prima powerpoint presentatie. Zie de bijgaande presentatie.

Youri Poslawski
18 november 2014
Werkgroep Algemene Geologie Kring Rijnland
Het ontstaan van de Tyrrheense Zee, bij Italië
19 november 2014

De werkgroep algemene geologie van de kring besteedt al enige tijd aandacht aan geologische processen rond de Middellandse zee. Reden genoeg om eens een presentatie voor de kring te verzorgen. Dat deed Tom Kleyn. Dat de zee rond Italië een heerlijk vakantie gebied is, dat wisten we al. Maar dat de bodem onder de Tyrrheense zee een zo ingewikkelde geologische geschiedenis kent wisten we misschien niet. Tom had een presentatie voorbereid waaruit dat zonneklaar bleek. Er werd, zoals gebruikelijk, weer flink over het onderwerp en de aangedragen informatie gediscussieerd . De presentatie staat in bijgaande pdf.

Tom Kleyn
28 oktober 2014