Welkom!

Heeft u belangstelling voor fossielen, kristallen, vulkanen, het klimaat, opwarming van de aarde of andere geologische onderwerpen? GEA Kring Rijnland en haar leden organiseren allerlei laagdrempelige activiteiten. Van lezingen tot excursies, en alles daar tussen in. Een bekend voorbeeld is de Leidse Winterlezingen, dat telkens weer volle zalen trekt. We zijn een diverse club. De meesten van ons leken op het gebied, hoewel we ook een paar leden hebben met een geologische achtergrond. En van diverse pluimage, met ieder zijn eigen belangstellingsgebied. Dat maakt onze Kring juist zo leuk. Kom daarom eens langs op een kringavond. Of stuur een mailtje naar kring.rijnland@gmail.com.

Experiment met Groningse aardbeving in Japan
26 april 2018

Gelezen op de NAM website, 2018-04-18

In Japan wordt in de week van 7-11 mei een aardbeving nagebootst in het laboratorium van NIED, het National Research Institute for Earth Science and Disaster Resilience. Het gaat om een grootschalig wetenschappelijk experiment van NAM met gepulvariseerd gesteente, dat dezelfde samenstelling heeft als de ondergrond van het Groningen-gasveld.

Het experiment heeft plaats in Tsukuba Science City, de wetenschapsstad op ongeveer 50 kilometer ten noordoosten van Tokio. Prof. Chris Spiers van de Universiteit van Utrecht heeft de leiding. Spiers is een autoriteit op het gebied van laboratorium experimenten naar compactie en aardbevingen.

Grootschalig en uniek
Spiers: ‘Er zijn wel experimenten op zeer kleine schaal uitgevoerd maar dit is heel groot, het is uniek. We krijgen ondersteuning van de gerenommeerde geologen van het geologisch centrum in Tsukuba Science City. De beste wetenschappers uit de wereld zijn er bij. Wat hier gaat gebeuren is echt het neusje van de zalm.’
Kennis vergaren
NAM laat het experiment in Japan uitvoeren om meer kennis te vergaren over wat er op drie kilometer onder de grond in Groningen gebeurt. Op basis daarvan worden de bestaande modellen over aardbevingen getoetst.
Hoofd aardbevingsonderzoek Jan van Elk van NAM: ‘De gasproductie in Groningen neemt de komende jaren verder af, de seismiciteit dus ook. Desondanks blijven we onderzoek doen, met het doel de aardbevingen zo goed mogelijk te begrijpen en zo ook risico’s zo veel mogelijk te beperken.’
Tijdens het experiment worden op een zogenoemde shake-table twee blokken gesteente onder grote druk tegen elkaar aan geperst en langs elkaar bewogen, waardoor langs de breuklijn een trilling ontstaat die lijkt op een Groningse aardbeving van iets onder M1 op de Schaal van Richter.
Eerder onderzoek
De afgelopen twee jaren heeft NAM een aantal experimenten op shaketables laten uitvoeren in het Italiaanse Pavia en het Portugese Lissabon waarmee de gevolgen van aardbevingen voor Groningse huizen werden gemeten.
Zie: https://www.rtvnoord.nl/nieuws/153600/Gronings-huis-trilt-in-Italie

BRON: https://www.nam.nl/nieuws/2018/groningse-aardbeving-in-japan.html
 

 

Archeopteryx Versteende oervogel ontdekt in rivier in Beieren
26 april 2018

Gelezen in het NRC: 24-2-2018 

Door:  Gemma Venhuizen

Voor de elfde keer is er een fossiel van Archaeopteryx ontdekt, het oudst bekende vogelgeslacht. Al in 2010 deed een amateur-paleontoloog de vondst, maar pas nu hebben de Duitse paleontologen Oliver Rauhut, Christian Foth en Helmut Tischlinger bevestigd dat het echt om een fossiel van Archaeopteryx gaat. De vindplaats was de vallei van de Altmühl, een rivier in Beieren, waar de vorige exemplaren ook vandaan kwamen.
Eigenlijk is dit fossiel de twaalfde Archaeopteryx, maar de telling werd afgelopen december in de war geschopt. Toen concludeerden Rauhut en Foth al dat de iconische ‘Archaeopteryx’ in het Haarlemse Teylers Museum tot een ánder oervogelgeslacht behoorde.
Archaeopteryx leefde zo’n 150 miljoen jaar geleden, aan het einde van het Jura-tijdperk. Het huidige fossiel is, afgaande op de vindplek, iets ouder dan de vorige exemplaren.
De Duitse onderzoekers grijpen hun publicatie in online tijdschrift PeerJ meteen aan om de kenmerken te beschrijven waardoor de Archaeopteryx te onderscheiden is van verwante oervogels: de aanwezigheid van negen halswervels en veertien borstwervels bijvoorbeeld. Andere eigenschappen (zoals de precieze samenstelling van het gebit en de stand van de tanden) kunnen van exemplaar tot exemplaar verschillen. Die variatie zou erop kunnen wijzen dat de fossielen behoren tot verschillende Archaeopteryx-soorten.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Zaterdag, 3 februari 2018, pagina 8 - 9, Archeopteryx Versteende oervogel ontdekt in rivier in Beieren | (8 - 9 - tekst) ...- za, 3 feb. 2018 | NRC Handelsblad | NRC Digitale editie, pagina 8 - 9
http://digitaleeditie.nrc.nl/digitaleeditie/NH/2018/1/20180203___/NH-153... 1/2

Duitse wetenschappers staan in hun hemd!
26 januari 2018

In tegenstelling tot eerdere claims (zie eerder bericht) is de fossiele tand die in Eppelsheim (Duitsland) is gevonden mogelijk niet van een primitieve mensaap afkomstig.
Externe (buitenlandse) experts die zaak hebben bekeken denken eerder dat de vondst afkomstig is van gewone apen of zelfs dat het gaat om een stuk tand van een hert.

Lees meer in:
http://www.allgemeine-zeitung.de/lokales/rheinhessen/zahn-fossilien-eppe...
http://www.zeit.de/2017/44/archaeologie-grabungen-eppelsheim-menschenaffen

 

 

Een deel van Australië zat 1,7 miljard jaar geleden aan Noord-Amerika vast
26 januari 2018

WalterByrd deelt een rapport van Live Science:
Geologen die rotsen van tegenovergestelde kanten van de aardbol vergelijken, hebben ontdekt dat een deel van Australië ooit 1,7 miljard jaar geleden aan Noord-Amerika was gehecht. Onderzoekers van de Curtin University in Australië onderzochten stenen uit de regio Georgetown in het noorden van Queensland. De rotsen - zandsteen sedimentaire gesteenten die gevormd werden in een ondiepe zee - hadden signaturen die onbekend waren in Australië maar sterk leken op rotsen die te zien zijn in het huidige Canada. De onderzoekers, die hun bevindingen online op 17 januari in het tijdschrift Geology beschreven, concludeerden dat het Georgetown-gebied 1,7 miljard jaar geleden uit Noord-Amerika was weggebroken. Toen, 100 miljoen jaar later, botste deze landmassa met wat nu Noord-Australië is, in de regio Mount Isa.

"Dit was een cruciaal onderdeel van de wereldwijde reorganisatie op het vasteland toen bijna alle continenten op aarde zich verzamelden om het supercontinent Nuna te vormen," zei Adam Nordsvan, Curtin University promovendus en hoofdauteur van de studie in een verklaring. Nordsvan voegde eraan toe dat Nuna ongeveer 300 miljoen jaar later uit elkaar brak, waarbij het gebied in Georgetown vast zat aan Australië toen de Noord-Amerikaanse landmassa afdreef.

Lees meer in:
https://news.slashdot.org/story/18/01/24/0516231/17-billion-year-old-chu...
http://news.curtin.edu.au/media-releases/curtin-researchers-discover-pie...
https://www.livescience.com/61490-chunk-of-north-america-in-australia.html
https://pubs.geoscienceworld.org/gsa/geology/article-abstract/526080/lau...

"Atlas van de Onderwereld’ brengt wereld onder onze voeten in kaart
6 november 2017

Op de website van de Universiteit van Utrecht én in het NRC van 4-11-2017 lazen wij:
Voor het eerst is de aardmantel wereldwijd en volledig in kaart gebracht. De verantwoordelijke aardwetenschappers van de Universiteit Utrecht noemen het de Atlas van de Onderwereld. Deze atlas helpt wetenschappers te bepalen waar aardplaten die in de afgelopen 250 miljoen jaar van het oppervlak zijn verdwenen in de aardmantel zijn gezonken. Ze publiceren hun resultaten op 19 oktober in Tectonophysics.
Dit boek is waarschijnlijk zeer de moeite waard!!!
Contactpersonen:
Douwe van der Meer, douwevdm@gmail.com
Douwe van Hinsbergen, d.j.j.vanhinsbergen@uu.nl
T: +31 30 253 6712

Zie ook:
http://www.atlas-of-the-underworld.org/